Utvrde

Ambijentalno uklopljeni kulturni spomenici, kule, tvrđave i gradovi daju dodatnu vrijednost cijeloj dolini rijeke Une duž većeg dijela Nacionalnog parka. Područje Nacionalnog parka Una je nedvojbeno nastanjeno još od prahistorije, preko antičkih vremena i srednjeg vijeka pa sve do današnjih dana. O tome svjedoče brojna arheološka nalazišta, ostaci brojnih utvrda, gradina kao i do danas postojeći srednjovjekovni gradovi.

Najbrojniji su prahistorijski lokaliteti (bronzanog i željeznog doba). To su, u pravilu visinska naselja i gradine, smještena na istaknutim geostrateškim položajima (iznad Une, kao značajne prometnice), s vizualnom komunikacijom i svakako u blizini vode. Takva su naselja imala odbrambene zidine s teško pristupačnim prilaznim putevima i ulazima, tako da su relativno lako prepoznatljive i na pojedinim mjestima uočljive i danas, ako kameni materijal nije raznesen ili upotrebljen u druge svrhe. Na iste upućuju i brojni, do danas sačuvani toponimi, grad, gradina, gradac i sl. Takve utvrde su predstavljale siguran način tadašnjeg života, jer su bile sigurne, opasane debelim zidovima od potencijalnih neprijatelja.

Iz nalazišta odnosno lokaliteta srednjeg vijeka i osmanskog perioda, posebno se izdvajaju: (...)